Το πλαίσιο για τη νέα οικονομική πολιτική του ΠΑΣΟΚ
Είναι πολύ σημαντικό, παράγοντες που έχουν δημόσια δράση, να διατυπώνουν τις θέσεις και τις απόψεις εγγράφως και να διεγείρουν κατ’ αυτό τον τρόπο το ενδιαφέρον των πολιτών. Αυτό γίνεται ακόμη σημαντικότερο όταν αυτές οι απόψεις κατατίθενται εν τω μέσω της διαδικασίας ανάδειξης προέδρου στο ΠΑΣΟΚ, από βουλευτές του.
Αναφέρομαι στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ κ. Γιώργου Παπακωνσταντίνου με τίτλο «ΠΑΣΟΚ και αριστερή οικονομική πολιτική», που δημοσιεύεται στον Πρωινό Λόγο στις 16/10/2007.
Με αφορμή τις προσεγγίσεις που γίνονται σ’ αυτό το άρθρο θα ήθελα να κάνω μερικές επισημάνσεις, επί του πλαισίου της συζήτησης που θέτει ο βουλευτής κ. Γ. Παπακωνσταντίνου.
1. Η παγκοσμιοποίηση είναι μια επιλογή του σύγχρονου διεθνούς κεφαλαίου, που εντάσσεται στην εγγενή αναγκαιότητα του να αυξάνει ολοένα και περισσότερο την κερδοφορία του. Επομένως αυτή επιβλήθηκε διεθνώς μέσω των παγκόσμιων οικονομικών οργανισμών.
2. Η απελευθέρωση των αγορών προκύπτει εξ ανάγκης προκειμένου να ικανοποιηθεί η επιλογή της παγκοσμιοποίησης. Οι κλειστές αγορές βρίσκονται στον αντίποδα της παγκοσμιοποίησης γι’ αυτό και θα πρέπει να καταλυθούν με κάθε μέσο…
3. Ο διεθνής ανταγωνισμός είναι κατά συνέπεια νομοτελειακό αποτέλεσμα αυτής της επιλογής( της παγκοσμιοποίησης).
4. Οι τεχνολογικές αλλαγές γίνονται επιτακτικές προκειμένου να δημιουργηθούν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Κατά συνέπεια αυτές εμφανίζονται ως ευκαιρίες μέσα στο νέο διεθνές περιβάλλον.
5. Η απαξίωση παραδοσιακών δραστηριοτήτων, ως αποτέλεσμα της εμφάνισης πιο νέων και καινοτόμων παραγωγικών διαδικασιών και προϊόντων, έχει ως συνέπεια την απαξίωση και στην συνέχεια την εξαφάνιση δραστηριοτήτων που αποτελούσαν για μακρές περιόδους στυλοβάτες τοπικών και εθνικών οικονομιών (λ.χ. υφαντουργεία κ.α.)
6. Η ανάγκη για την δημιουργία ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, έχει ως συνέπεια την επιβάρυνση του φυσικού περιβάλλοντος με ρύπους που η διάχυση τους έχει παγκόσμια αποτελέσματα. Κατά μια έννοια η παγκοσμιοποίηση έφερε μαζί της και την παγκοσμιοποίηση των επιπτώσεων στο περιβάλλον.

Το παραπάνω πλαίσιο και όπως αυτό συνοπτικά ορίστηκε, είναι ανάγκη να διευρυνθεί και να συμπεριλάβει άλλες δυο σημαντικές κατά την άποψη μου παράμετροι:
7. Η απαξίωση παραδοσιακών οικονομικών δραστηριοτήτων σε συνδυασμό με τις γρήγορες τεχνολογικές αλλαγές, έχουν ως αποτέλεσμα την απαξίωση παραδοσιακών δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και από την άλλη δημιουργία ευκαιριών για εκπαίδευση σε νέες δεξιότητες.
8. Όλο αυτό το πλαίσιο δεν έχει καμιά αξία αν δεν συνοδεύεται από έναν αντικειμενικό σκοπό που δεν μπορεί παρά είναι η οικονομική και κοινωνική ευημερία των ανθρώπων.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο (των ανωτέρω 8 σημείων), θα πρέπει κατά την άποψη μου, να αναζητηθεί η οικονομική πολιτική του ΠΑΣΟΚ. Το πλαίσιο αυτό λαμβάνει υπόψη το παγκόσμιο στάτους, αναγνωρίζει τους κινδύνους που προκύπτουν, βλέπει τις ευκαιρίες και θέτει ένα σκοπό που για μια αριστερή πολιτική δεν μπορεί παρά στο επίκεντρο της, να είναι ο άνθρωπος.
«Εμείς οι σοσιαλιστές, σε παγκόσμιο επίπεδο, απαιτούμε να προσαρμόσουμε την παγκοσμιοποίηση στον άνθρωπο και τον σεβασμό του περιβάλλοντος κι όχι να προσαρμόσουμε το περιβάλλον και τον άνθρωπο στην παγκοσμιοποίηση. Και είναι αυτές οι αξίες που θα χαρακτηρίσουν το νέο αναπτυξιακό μας μοντέλο. Είναι αυτές οι αξίες που θα βάλουν την σφραγίδα τους στην νέα διακυβέρνηση της χώρας μας από το Κίνημά μας» (Γιώργος Παπανδρέου, ομιλία στο Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ στις 6/10/2007).
Με βάση λοιπόν την παραπάνω τοποθέτηση, είναι απαραίτητο να αποσαφηνισθεί τι εννοούμε πολιτικές προσαρμογής και πως αυτές θα εφαρμόζονται στη πράξη. Γιατί αν η «πολιτική, ως η τέχνη του συγκεκριμένου» δεν λάβει υπόψη τις προσεγγίσεις που πολύ άμεσα και εύστοχα έθεσε ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο Εθνικό Συμβούλιο, ότι δηλαδή «οι διαδικασίες της παγκοσμιοποίησης και της ευρωπαϊκής ενοποίησης απαιτούν περισσότερη δημοκρατία, μεγαλύτερη συμμετοχή, νέες γνώσεις, εντατική έρευνα, καλύτερη εκπαίδευση, συνεχή μόρφωση». Αν δεν «προσδώσουμε μια προοδευτική απάντηση στην παγκοσμιοποίηση» που στην πράξη «απαιτεί αποτελεσματική και δημοκρατική δημόσια διοίκηση, στηριγμένη στην αξιοκρατία, τη διαφάνεια, την ηλεκτρονική διακυβέρνηση» (Γιώργος Παπανδρέου, ομιλία στο Εθνικό Συμβούλιο του ΠΑΣΟΚ στις 6/10/2007), φοβούμαι πως οι πολιτικές προσαρμογής θα εκφυλισθούν σε προσαρμογές που απαιτεί το διεθνές κεφάλαιο.
Πολύ εύστοχα παρατηρεί ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου ότι το «κλειδί σε μια αριστερή προσέγγιση είναι η αναδιανομή» με την «δυναμική έννοια της … που κάνει ταυτόχρονα την πίτα να μεγαλώνει». Ποιες όμως είναι εκείνες οι ενεργές δυνάμεις που από την μια μεριά μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της πίτας και από την άλλη να στηρίξουν την αναδιανομή της; Στη νέα εποχή που επαγγέλλεται το ΠΑΣΟΚ για την Ελλάδα, δεν μπορεί άλλοι να είναι οι παραγωγοί και άλλοι αυτοί που καρπώνονται τις υπεραξίες. Δεν μπορεί η κατανομή του πλούτου να γίνεται με βάση μόνο τις απαιτήσεις του κεφαλαίου, αλλά επιβάλλεται να γίνεται και σύμφωνα με την συμβολή της εργασίας.
Η κοινωνική διαστρωμάτωση της χώρας μπορεί να έχει μεταβληθεί, αλλά η συσσώρευση των υπεραξιών παραμένει αμετάβλητη υπέρ του μεγάλου κεφαλαίου. Νέες παραγωγικές δυνάμεις διεκδικούν να αναλάβουν ενεργή δράση και να οδηγήσουν την χώρα προς τα μπροστά. Είναι οι δυνάμεις της μόρφωσης και της επιστήμης. Είναι η νέα και καλά εκπαιδευμένη γενιά που βλέπει τα όνειρα της να απαξιώνονται με τα 700 € που ανερυθρίαστα την ανταμείβουν. Είναι οι ενήλικες παραγωγικές δυνάμεις των μη προνομιούχων, που με οραματισμό επένδυσαν στη γνώση και την επιστήμη, δίδοντας εφόδια στα παιδιά τους για να ανταποκριθούν στις νέες ανταγωνιστικές εποχές που ακολουθούν. Αυτές είναι οι γενιές στις οποίες το ΠΑΣΟΚ θα πρέπει να απευθυνθεί. Αυτές είναι οι νέες παραγωγικές δυνάμεις που συνδυάζουν τον οραματισμό και τη γνώση. Μ’ αυτές τις δυνάμεις πρέπει να συμπορευτεί το ΠΑΣΟΚ.

Τέλος θα ήθελα να συγχαρώ δημόσια τον βουλευτή κ. Γ. Παπακωνσταντίνου που –ανεξάρτητα αν συμφωνεί ή όχι κανείς μαζί του – με θάρρος διατυπώνει εγγράφως τις απόψεις του, διεγείρει την αντιπαράθεση και προωθεί έτσι τον διάλογο.
Σε αντίθεση με κάποιους άλλους, που επιδίδονται μόνο σε άκρατους πολωτικούς βερμπαλισμούς.

Χρήστος Παπαδόπουλος

Δημοσιεύτηκε στον "Πρωινό Λόγο" στις 19/10/2007